دعاى شب عرفه
يكى از دعاهاى دههى ذى الحجّه ، دعاى شب عرفه است كه داراى مضامين عالى است و در اين جا به ذكر و بيان جملاتى از آن كه مناسب با وضع اين كتاب است ، اكتفا مىشود .
( 673 )
« أَللَّهُمَّ ! يا شاهِدَ كُلِّ نَجْوى ! » « 1 »
خداوندا ! اى گواه و شنوندهى هر سخن در گوشى .
احاطهى حق بر موجودات ؛ معناى دقيق شاهد بودن و سامع بودن او
سزاوار است پيش از بيان معناى دعا ، خوانندگان عزيز را به معناى شهود الهى و نجوا توجه دهيم ، تا بيانات آتيهى ما نسبت به دو جملهى فوق ظاهر شود : در اصطلاح عام ، اگر صحبت از شاهد بودن شخصى نسبت به امرى مىشود ، ديدن با چشم ظاهر مراد است و اما اگر اين نسبت را به شهود حق - تباركوتعالى - نسبت به بندگان بدهيم ، نبايد او را چون مخلوقش به حساب آوريم ؛ او سبحانه اگر مشاهده مىكند به احاطهاى است كه بر همهى مخلوق دارد و به كمالات و صفات و نامهايى مىباشد كه با ذاتش عينيّت دارد .
و همچنين اگر سخن از نجواى حقّ سبحانه با بندگانش به ميان مىآيد ، نبايد آن را چون مخلوقى با مخلوقى ديگر به حساب آورد ، بلكه بايد احاطهى حقّ سبحانه را به همهى اشياء در نظر گرفت و هر نجوايى كه به حضرتش - تباركوتعالى - نسبت داده مىشود را به آن ديد تصوّر نمود ، تا به انحراف در توحيد و يگانگى او سبحانه در افعال و صفات و نامها دچار نشويم .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ص 325 .