مىكند ، مقام عزّتش - كه گره خورده با مظاهرش مىباشد - را حافظ است و ( به اصطلاح ) از دست نمىدهد ، به گونهاى كه هيچ موجودى نمىتواند دم از خويش زند .
جملهى ذيل آيهى فوق :
تَبارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ
نيز شاهد بر بيان ماست ، فتأمّل .
منتهاى رحمت ؛ رحمت رحيميّه الهى
امّا اين كه جمله دوم : « وَ مُنْتَهَى الرَّحْمَةِ مِنْ كِتابِكَ » ، اشاره به چه حقيقتى و مراد از رحمت چه رحمتى است تا نهايت آن از كتاب الهى معلوم شود ، ممكن است نظر به رحمت واسعه رحمانيّت و رحيميّه الهى داشته باشد كه شامل رحمتهاى ظاهرى و معنوى مىشود يا منظور ، تنها رحمت رحيميّهى معنوى باشد .
اگر چه مىتوان هر دو را مورد توجه قرار داد ، ولى مىتوان به اعتبار بيان : « مُنْتَهَى الرَّحْمَةِ » كه اشاره به نهايت رحمت الهى است ، مراد از آن را رحمت رحيميّه او سبحانه دانست . خداوند مىفرمايد :
- إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ
« 1 »
رحمت خدا به نيكوكاران نزديك است .
- فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ اعْتَصَمُوا بِهِ فَسَيُدْخِلُهُمْ فِي رَحْمَةٍ مِنْهُ وَ فَضْلٍ
« 2 »
و اما كسانى كه به خدا گرويدند و به او تمسّك جستند ، به زودى [ خدا ] آنان را در جوار رحمت و فضلى از جانب خويش درآورد .
قرآن شريف ؛ نهايت رحمت الهى
ممكن است مراد از نهايت رحمت الهى ، قرآن باشد ، چنان كه خداوند مىفرمايد :
- يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ شِفاءٌ لِما فِي الصُّدُورِ وَ هُدىً وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ
« 3 »
هامش
( 1 ) . سورهى اعراف ، آيهى 56 .
( 2 ) . سورهى نساء ، آيهى 175 .
( 3 ) . سورهى يونس ، آيهى 57 .