جمله اوّل ستايش بر مقام و منزلتى است كه خداوند به اجداد و اوصياى رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله و سّلم - و انبيا و اوصياى گذشته ، از آدم تا خاتم - عليهمالسّلام - را عنايت فرموده و آيات قرآنى نيز بدين امر دلالت دارد . نبىّ و وصىّ كه خود براى دعوت جامعه به يكتا پرستى آمدهاند ، بايد از اوّل ولادت در منزلت سلام وامنيّت باشند ، تا در دعوت خويش ، لحظهاى به شرك خفىّ و جلىّ و غفلت مبتلا نباشند . از همين روست كه خداوند از قول حضرت عيسى - عليهالسّلام - مىفرمايد :
وَ السَّلامُ عَلَيَّ يَوْمَ وُلِدْتُ وَ يَوْمَ أَمُوتُ وَ يَوْمَ أُبْعَثُ حَيًّا
« 1 »
و درود بر من روزى كه زاده شدم و روزى كه مىميرم و روزى كه زنده برانگيخته مىشوم .
و نسبت به حضرت يحيى - عليهالسّلام - مىفرمايد :
وَ سَلامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَ يَوْمَ يَمُوتُ وَ يَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا
« 2 »
و درود بر او ، روزى كه زاده شد و روزى كه مىميرد و روزى كه زنده برانگيخته مىشود .
و نسبت به تمام انبيا - عليهمالسّلام - بلكه اوصيا - عليهمالسّلام - مىفرمايد :
وَ سَلامٌ عَلى عِبادِهِ الَّذِينَ اصْطَفى
« 3 »
و درود بر آن بندگانش كه [ آنان را ] برگزيده است .
وَ سَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ
« 4 »
و درود بر فرستادگان .
عظمت مقام عبوديت و برترى امام معصوم - عليهالسّلام - بر همگان
جمله دوم : « وَ لَمْ يُكْرِمْ بِهَوانِى أَحَداً مِنْ خَلْقِهِ » در مقام اين است كه جمله اوّل را تثبيت بفرمايد و بگويد : مرا از منزلت بندگى خويش محروم ننمود تا در خوارى و پستى قرار گيرم و ديگران در عبوديّتش گرامى داشته شده باشند و يا مىفرمايد : خوارى مرا كه امام امّتم در مقابل گراميداشت مخلوق ديگر روا نداشت ؛ چرا كه امام بايد از همهى مخلوق
هامش
( 1 ) . سورهى مريم ، آيهى 33 .
( 2 ) . سورهى مريم ، آيهى 15 .
( 3 ) . سورهى نمل ، آيهى 59 .
( 4 ) . سورهى صافات ، آيهى 181 .