آدم - عليهالسّلام - باشد ، چنان كه خداوند مىفرمايد :
وَ عَصى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى * ثُمَّ اجْتَباهُ رَبُّهُ فَتابَ عَلَيْهِ وَ هَدى
« 1 »
و آدم از پرودگارش سرپيچى نمود و گمراه گرديد ، سپس پروردگارش او را برگزيد و توبهى او را پذيرفت و او را هدايت نمود .
و اين معنا نسبت به معصوم - عليهالسّلام - و غير معصوم - عليهالسّلام - يكسان است ؛ زيرا هر دو از نسل آدم - عليهالسّلام - هستند و اگر عفو الهى شامل حال او - عليهالسّلام - نشده بود ، ترك اولاى او دامنگير همهى انسانها مىشد . خداوند مىفرمايد :
- فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطانُ عَنْها فَأَخْرَجَهُما مِمَّا كانا فِيهِ وَ قُلْنَا اهْبِطُوا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَ لَكُمْ فِي الْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَ مَتاعٌ إِلى حِينٍ * فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِماتٍ فَتابَ عَلَيْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ
« 2 »
پس شيطان آن دو [ حضرت آدم و حوّا - عليهماالسّلام - ] را از بهشت لغزاند و در نتيجه از آن چه در آن قرار داشتند بيرون برد و ما به آنان [ آن دو بزرگوار و شيطان ] گفتيم : شما فرود آييد ، زيرا برخى دشمن برخى هستيد و تا زمانى ، در زمين براى شما محلّ استقرار و آرامش و بهره گيرى فراهم است ، پس آدم - عليهالسّلام - سخنانى را از پروردگارش برگرفت [ و توبه نمود ] و خداوند توبه او را پذيرفت .
به راستى كه او بسيار توبهپذير و مهربان است .
- قُلْنَا اهْبِطُوا مِنْها جَمِيعاً فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدىً فَمَنْ تَبِعَ هُدايَ فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ
« 3 »
گفتيم : همگى از آن جا [ بهشت ] فرود آييد و آن گاه كه هدايتى از سوى من آمد ، هر كس از آن پيروى كند ، هيچ بيم و اندوهى بر آنان نخواهد بود .
از ذيل آيهى شريفهى زير استفاده مىشود انبيا و اوصيا - عليهمالسّلام - و تابعان واقعى
هامش
( 1 ) . سورهى طه ، آيات 121 و 122 .
( 2 ) . سورهى بقره ، آيات 36 و 37 .
( 3 ) . سورهى بقره ، آيهى 38 .