وقتى حق سبحانه خود را از نواقص كثرات عالم وجود تنزيه نمايد ، چرا مظاهر تكويناً آن گونه نباشند و به غير تكوّن نيز او را منزّه از نواقص عالم خلقى خويش ندانند ؟ خداوند مىفرمايد :
وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَ لكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ
« 1 »
تمام آن چه در آسمانها و زمين هستند ، تسبيح خدا را مىگويند .
چرا بشر نيز تشريعش را با تكوين و غير تكوين تطبيق ندهد و نگويد : « سُبْحانَ رَبِّىَ الْأَعْلى » .
( 540 )
« سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ سَبَّحَتْ لَهُ الْمَلآئِكَةُ الْمُقَرَّبُونَ . » « 2 » [ خداوند ] بسيار پاكيزه و منزّه [ از هر عيب و نقص ] است ، تمام فرشتگان مقرّب تسبيح او را مىگويند .
تسبيح غير تكوينى فرشتگان
خداوند مىفرمايد :
- الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ
« 3 »
آنان كه عرش و پيرامون آن را حمل مىكنند ، همراه با ستايش پروردگارشان تسبيح او را مىگويند .
- فَإِنِ اسْتَكْبَرُوا فَالَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ يُسَبِّحُونَ لَهُ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ
« 4 »
پس اگر گردنكشى نمايند ، آنان كه نزد پروردگار تو هستند ، شبانهروز تسبيح او را مىگويند .
هامش
( 1 ) . سورهى اسراء ، آيهى 44 .
( 2 ) . اقبال الاعمال ، ص 208 .
( 3 ) . سورهى غافر ، آيهى 7 .
( 4 ) . سورهى فصّلت ، آيهى 38 .