مىخواهد با اين بيان بفهماند آسمانها و زمينها و درياها و كوهها در جهان هستى ، خود به خود كارى از آنها ساخته نيست ، تدبير همه به دست با كفايت او سبحانه مىباشد و خود منزّه از آنهاست ، ( به بيانى كه گذشت ) نه تنها حضرتش خويش را منزّه از تمام آثار عالم هستى معرّفى مىفرمايد ، كه مظاهرش نيز با زبان تكوين و يا بىزبانى او را منزّه از خود و آثار و كمالاتشان مىدانند ، كه مىفرمايد :
( 539 )
« يُسَبِّحُ لَهُ الْحِيتانُ وَ الْهَوامُّ وَ السِّباعُ فِى الْآكامِ . » « 1 »
ماهيان و حشرات [ سمّى و يا غير سمّى ] و درندگان در سنگلاخها ، او را تسبيح مىگويند .
تسبيح تمام ذرّات عالم
خداوند متعال در قرآن ، تسبيح نمودن را نه تنها به سه مورد فوق كه به تمام مخلوقات و ذرّات عالم وجود نسبت مىدهد و مىفرمايد :
- سَبَّحَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
« 2 »
تمام آن چه در آسمانها و زمين هستند ، تسبيح خدا را مىگويند .
- سَبَّحَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ
« 3 »
تمام آن چه در آسمانها و زمين هستند ، تسبيح خدا را مىگويند .
- يُسَبِّحُ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ
« 4 »
تمام آن چه در آسمانها و زمين هستند ، تسبيح خدا را مىگويند .
و آيات ديگر .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 208 .
( 2 ) . سورهى حديد ، آيهى 1 .
( 3 ) . سورهى حشر ، آيهى 1 .
( 4 ) . سورهى جمعه ، آيهى 1 .