معناى قدوس و توجه به عدم كثرت در اسامى حق تعالى
امّا لفظ « قُدُّوسٌ » در لغت از نامهاى الهى و به معناى پاكيزه از هر عيب آمده « 1 » و ممكن است تكرار اين اسم بعد از لفظ سبّوح ، به معنايى دقيقتر از سبّوح اشاره داشته باشد و آن تنزيه او سبحانه است از كثرت اسامى و عينيّت داشتن آنها با ذات پاكش ؛ زيرا اگر ظهورات مخلوقات به كثرت و تعدّد نامها تحقّق پيدا مىكند ، اين گونه نيست كه اين كثرت در مقام منيع او سبحانه نيز راه داشته باشد ، لذا با بيان « قُدُّوسٌ » ، خواننده را از اين تصوّر باطل و خيالى باز مىدارند تا به تمام معنى در خواندن حق سبحانه نقصى نداشته باشد و بهرهمند از
لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ
« 2 » ؛ ( شب قدر از هزار ماه بهتر است . ) گردد و از تجليّات الهى برخوردار شود ، واللَّه يعلم .
بعد از « سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ » در ذيل هفت مورد اين دعا ، بيانات ديگرى نسبت به تمجيد الهى وجود دارد كه شايسته است ذكر شود :
( 536 )
« سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلآئِكَةِ وَ الرُّوحِ ! » « 3 »
بسيار منزّه و پاكيزه [ از هر عيب و نقص ] است ، پروردگار فرشتگان و روح !
لزوم توجه به ربّ ملايكه و روح در شب قدر نه خود آنها
شايد ذكر : « الْمَلائِكَةِ وَ الرُّوحِ » اشاره به آيه شريفه سوره قدر باشد كه مىفرمايد :
تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ
« 4 »
فرشتگان و روح در آن شب به اذن پروردگارشان براى [ تدبير ] تمام امور فرود مىآيند .
هامش
( 1 ) . اقرب الموارد ، مادّهى قدس .
( 2 ) . سورهى قدر ، آيهى 3 .
( 3 ) . اقبال الاعمال ، ص 208 .
( 4 ) . سورهى قدر ، آيهى 4 .