حاجيانى كه حجّشان نيكو ، كوشششان مورد سپاس ، گناهانشان آمرزيده بدىهايشان پوشانده مىشود .
نيل به غرض غايى خلقت ؛ دليل درخواست توفيق زيارت خانه خدا
اين كه معصومين ما - عليهمالسّلام - يكى از خواستهها و مقدّرات را در عدّهاى از دعاهاى ماه رمضان به خصوص در شب قدر ، زيارت حجّ بيتاللَّه الحرام قرار داده و بر آن اصرار نموده و شيعيان را نيز به آن امر مىفرمايند ، ممكن است به دلايل زير باشد :
1 . تعطيل نشدن حجّ ، به سبب آثار سياسى و اجتماعى و تبليغاتى كه در آن وجود دارد .
2 . بندگان الهى با انجام چون نماز و روزه و ديگر عبادتها ، بهرههاى عبادى و معنوى و اخروى از آن بگيرند .
3 . مىخواند به بندگان الهى بفرمايند : همان گونه كه تمام عبادات الهى مقرِّب به خداست و به بشر صفا مىدهد تا به غرض غايى خلقت نايل شود و به شهود جمال مطلق راه يابد ، اين عمل هم در اين جهت سهم به سزايى دارد .
همهى احتمالات ممكن است مورد نظر شرع مقدّس باشد ، ولى احتمال سوّم قوىتر به نظر مىرسد ؛ زيرا فرموده شده « أَلْمَبْرُورِ حَجُّهُمْ ، أَلْمَشْكُورِ سَعْيُهُمْ . . . » و چنين حجّى است كه چون نماز و ساير عبادات مقبول ، به منزلت معنوى مؤمن مىافزايد و يا لااقل درى از معنويّت به رويش مىگشايد .
تفاوت معنايى مغفرت و تكفير
با توجه به بيانى كه ذيل دعا آمده : « أَلْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمْ ، أَلْمُكَفَّرِ عَنْهُمْ سَيِّئآتُهُمْ » ، « ذنوب » و « سيّئات » بايد دو معنا داشته باشند ، چنان كه « مغفرت » و « تكفير » نيز قطعاً دو معنا دارند :
مغفرت ذنوب ، همان آمرزش گناهان ظاهرى است و تكفير سيّئات ، پوشيده و ناديده و محو شدن اخلاق و صفات رذيله مىباشد و اين همان است كه بندگان تابعين انبيا و