و اگر همهى درختان زمين قلم گردند و دريا و هفت درياى ديگر آن را يارى نموده [ و همگى با هم ] دوات شوند [ و كلمات الهى به وسيلهى آنها نوشته شود ] ، كلمات خدا پايان نمىپذيرد ، به راستى كه خداوند سربلند و فرزانه است .
- قُلْ لَوْ كانَ الْبَحْرُ مِداداً لِكَلِماتِ رَبِّي لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ أَنْ تَنْفَدَ كَلِماتُ رَبِّي وَ لَوْ جِئْنا بِمِثْلِهِ مَدَداً
« 1 »
اگر دريا دواتِ كلمات پروردگارم گردد ، مسلّماً پيش از اين كه كلمات پروردگارم تمام شود ، پايان مىپذيرد ، هر چند همانند آن را به يارى او بياوريم [ و با همه ، كلمات الهى را بنويسيم . ]
البته خداوند در دو آيهى فوق ، آگاهى خويش را از عدد كلمات خود نفى نمىفرمايد ، بلكه در مقام اين است كه بفرمايد : كلماتم - كه موجوداتند - به بيانى كه درگذشته ذكر شد « 2 » ، قابل احصا و شماره نيست و به همين دليل ستايش آنها نيز قابل شمارش نخواهد بود و تنها اوست كه به احصا و شمارش ستايش كنندگانش آگاه مىباشد .
( 475 )
« فَصَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ صَلاةً لا يَقْدِرُ عَلى إِحْصائِها إِلّا أَنْتَ . » « 3 »
پس بر محمّد و آل محمّد درود فرست ، درودى كه هيچ كس جز تو توان شمردن و احاطهى بر آن را نداشته باشد .
عدم توانايى موجودات بر حمد الهى
تقاضاى صلوات طبق بيان حمد الهى « لا يَقْدِرُ عَلى إِحْصائِها إِلّا أَنْتَ » به اين نكته اشاره
هامش
( 1 ) . سورهى كهف ، آيهى 109 .
( 2 ) . بيان آن را در دعاى روز ششم ماه رمضان بيان نمودهايم ، ملاحظه شود .
( 3 ) . اقبال الاعمال ، ص 188 .