فَوْقَهُنَّ وَ لا بَيْنَهُنَّ إِلهٌ يُعْبَدُ غَيْرُهُ . » « 1 »
اى خداوندى كه در آسمانهاى بالاتر و در زمينهاى پايينتر و بالا و ميان آنها ، معبودى جز تو كه پرستيده شود ، وجود ندارد !
احاطهى مطلق حضرت حق
در اين فراز ، امام - عليهالسّلام - به احاطهى حضرت حق - جلّشأنه - به همهى مظاهر و مورد ستايش و معبوديّت آنها قرار گرفتن ، از نظر تكوين و غير تكوين و يا تشريع - كه به آن امر شدهاند - اشاره مىفرمايد و گويا دو بخش فوق به عنوان مقدّمه و جهت ايجاد آمادگى در خواننده ، براى بيان بخش سوّم ذكر شده است .
( 474 )
« لَكَ الْحَمْدُ حَمْداً لا يَقْدِرُ عَلى إِحْصآئِهِ إِلّا أَنْتَ . » « 1 »
ستايش براى تو ، ستايشى كه هيچ كس جز تو ، توان شمردن و احاطهى بر آن را نداشته باشد .
حق تعالى ؛ محمود مطلق
با توجّه به اين كه حضرت حق سبحانه ، پيش از هر چيز و موجد هر چيز است و بعد از آنها نيز باقى مطلق است و جز او سبحانه معبودى وجود ندارد ، ممكن نيست جز ذات پاكش در تمام ذرّات عالم ، وجود مورد ستايش قرار گيرد و كسى قدرت به شمار درآوردن ستايش كنندگانش ( به حساب تمام مظاهر عالم هستى و دو جهان ) را ندارد ؛ چرا كه خداوند مىفرمايد :
- وَ لَوْ أَنَّ ما فِي الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلامٌ وَ الْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ ما نَفِدَتْ كَلِماتُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
« 2 »
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 188 .
( 2 ) . سورهى لقمان ، آيهى 27 .