دنياى مذموم
بشر ، موجود دنيايى است و به آن نياز دارد و هيچ گاه نمىتواند از دنيا و مافيها ، براى رفع نيازهاى مادّى خويش بهره نبرد ؛ ولى دنيا و تعلّقات آن تا اندازهاى مطلوب است كه انسان را از مقصد عالى انسانيّت باز ندارد و گرنه مطلوب نخواهد بود . از اين رو ، مىفرمايد : « . . . أَكْبَرَ هَمِّنا » . مقصود از احاديثى كه از دنيا پرهيز مىدهد نيز اين است كه دنيا ، دل مشغولى بزرگ انسان را تشكيل نداده و از رسيدن به مقصد عالى انسانيّت باز ندارد . در حديث آمده است كه اميرمؤمنان على - عليهالسّلام - فرمود :
- « أَلْوَلَهُ بِالدُّنْيا أَعْظَمُ فِتْنَةٍ . » « 1 »
سرگشته و شيفتهى دنيا شدن ، بزرگترين فتنه و گرفتارى است .
- « إِيّاكُمْ وَ غَلَبَةَ الدُّنْيا عَلى أَنْفُسِكُمْ ! فَإِنَّ عاجِلَها نُغْصَةٌ ، وَ آجِلَها غُصَّةٌ . » « 2 »
مبادا دنيا بر جانهايتان چيره گردد ؛ زيرا بهرهى زود آن ، پريشانى انديشه و بهرهى ديررس آن ، اندوه گلوگير است .
- « أَعْظَمُ الْمَصآئِبِ وَ الشَّقآءِ ، أَلْوَلَهُ بِالدُّنْيا . » « 3 »
بزرگترين مصيبتها و بدبختىها [ و يا : رنجها ] ، شيفتگى به دنيا است .
( 415 )
« وَ لا تُسَلِّطْ عَلَيْنا مَنْ لا يَرْحَمُنا . » « 4 »
و كسانى را كه بر ما رحم نمىكنند ، بر ما چيره مگردان .
انواع ابتلائات الهى
حضرت حق سبحانه گاه براى امتحان بشر ، نَفْس و شيطان و دشمنهاى ظاهرى ( از
هامش
( 1 ) . فهرست موضوعى غرر و درر ، باب الدّنيا ، ص 106 .
( 2 ) . فهرست موضوعى غرر و درر ، باب الدّنيا ، ص 107 .
( 3 ) . فهرست موضوعى غرر و درر ، باب الدّنيا ، ص 108 .
( 4 ) . اقبال الاعمال ، ص 178 .