گناهان و غفلات و يا از هواهاى نفسانى و وسوسههاى شيطان - اعم از جنّ و انس - باشد و اگر تك تك اين چهار احتمال و يا مجموع آنها نيز مورد نظر باشد اشكالى پيش نمىآيد .
سلامت ماه رمضان براى انسان
ممكن است مقصود از جملهى « سَلِّمْهُ لَنا » ، سلامت ماه رمضان از حوادث زمانى از قبيل سيل و امور آسمانى يا زمينى و جوّى باشد كه مؤمن روزه دار و غير روزهدار ، در اثر دچار شدن به آن نتواند بهرهى كامل از ماه مبارك رمضان بگيرد .
سلامت ماه رمضان از انسان
ممكن است منظور از جملهى « تَسَلَّمْهُ مِنّا » ، سلامت ماه رمضان از اعمال و كردار و گفتار ناشايست بندگان باشد . افزون بر اين ، از اين جمله استفاده مىشود كه ماه رمضان مانند اعمال و كردار و صفات بشر صورت تمثّلى دارد و از كردار بد انسان آزرده و افسرده مىگردد . شاهد بر اين معنا ، برخى جملههاى دعاى وداع ماه رمضان در صحيفهى سجّاديّه است . « 1 »
تمامى احتمالهاى گذشته ، به خصوص اگر عبارت « فى يسرٍ مِنك و عافيةٍ » به همهى جملههاى اين فراز متعلّق باشد ، بسيار موجّه به نظر مىرسد .
( 28 )
« أَللَّهُمَّ ! صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ ، وَ افْتَحْ لِى مِنْ خَزائِنِ رَحْمَتِكَ رَحْمَةً لا تُعَذِّبُنِى بَعْدَها أَبَداً فِى الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ . » « 2 »
خداوندا ! بر محمّد و خاندان او رحمت [ ويژه و خاصّ خويش ] را
هامش
( 1 ) . صحيفهى سجّاديّه ، دعاى 45 . توضيح بيشتر در اين باره ، در شرح آن حضرت خواهد آمد .
( 2 ) . اقبال الاعمال ، ص 47 .