( 305 )
« يا ذَا الْمَنِّ ! وَلا يُمَنُّ عَلَيْكَ ، يا ذَا الطَّوْلِ ! يا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ ! لا إِلهَ إِلّا أَنْتَ ظَهْرُ اللّاجِينَ وَ جارُ الْمُسْتَجِرِينَ وَ أَمانُ الْخائِفِينَ . إِلَيْكَ فَرَرْتُ بِنَفْسِى يا مَلْجَأَ الْخآئِفِينَ ! وَلا أَجِدُ شافِعاً إِليْكَ إِلّا مَعْرِفَتِى بِأَنَّكَ أَفْضَلُ مَنْ قَصَدَ إِلَيْهِ الْمُقَصِّرُونَ ، وَ أَمَلُ [ آمِلُ ] مَنْ لَجَأَ إِلَيْهِ الْخائِفُونَ . » « 1 »
اى صاحب نيكى و بخشش [ كه هيچ كس و چيز ] نمىتواند بر تو عطا نموده و منّت نهد ! اى صاحب فضل و عطا ! اى بزرگوار ! معبودى جز تو نيست ، تويى پشتوانه پناه آورندگان و همسايه و هم جوار يارى خواهان و مايهى امنيّت ترسندگان . با تمام وجود تنها به سوى تو گريختهام ، اى پناه گاه بيمناكان ! و واسطهاى به درگاه تو نمىيابم ، جز معرفت و شناختم به اين كه تو بهترين كسى هستى كه كوتاهى كنندگان ، قصد و آهنگ درگاهت را مىنمايند و اين كه تو آرزوى [ آرزو برآورندهترينها ] كسى هستى كه هراسناكان به سوى تو پناه مىبرند .
انحصار همهى نعمتهاى ظاهرى و معنوى به خداوند
« مَنَّ » در لغت ، به معناى عطاى بىمشقّت و « طَوْل » به معناى فضل و عطا و قدرت و بىنيازى آمده است . بر اين اساس ، در جملهى « يا ذَا الْمَنِّ ! » و « يا ذَا الطَّوْلِ ! » اشاره به صاحب نعمتهاى ظاهرى و معنوى الهى است و معصوم - عليه السّلام - ( بنابر منقول ) ، در مقام توجّه دادن خوانندگان است به اين كه هر عطا و فضل و عنايتى كه به بندگان مىرسد ، از او و به او سبحانه مىباشد . از اين رو در ادامه تعابير « وَلا يُمَنُّ عَلَيْكَ » ، « يا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ » ، « لا إِلهَ إِلّا أَنْتَ » ، « ظَهْرُ اللّاجِينَ » ، « وَ جارُ الْمُسْتَجِرِينَ » ، « وَ أَمانُ
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 150 .