مقام و منزلت عصمت
معصوم به كسى گفته مىشود كه از اوّل ولادت تا پايان حيات دنيوى ، از هر گونه نقص معنوى و اخلاقى - كه مردم عادى بدان مبتلا هستند - مبرّا و محفوظ بوده ، و جز به خداى متعال به هيچ چيز ديگر توجّه نداشته باشد . اين امر براى انبيا و اوصيا - عليهمالسّلام - از اوّل ولادت محقّق است و مقام سلام را دارا هستند ؛ چنان كه قرآن شريف از قول حضرت عيسى - عليه السّلام - نقل مىفرمايد :
وَ السَّلامُ عَلَيَّ يَوْمَ وُلِدْتُ وَ يَوْمَ أَمُوتُ وَ يَوْمَ أُبْعَثُ حَيًّا
« 1 »
و درود بر من روزى كه زاده شدم ، روزى كه مىميرم و روزى كه زنده برانگيخته مىشوم .
ساير آن بزرگواران نيز گفتارشان همين است « 2 » ؛ ولى افراد ديگر به جز انبيا و اوصيا - عليهمالسّلام - اگر چه بر فطرت توحيد خلق شدهاند ؛ چنان كه خداوند مىفرمايد :
فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها
« 3 »
همان سرشت خدايى كه همهى مردم را بر آن آفريد .
و همهى اسمهاى الهى تكويناً به آنها تعليم شده است ؛ چنان كه مىفرمايد :
وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها
« 4 »
و همهى نامها [ و كمالات خويش ] را به آدم آموخت .
و اقتضاى خليفه شدن را دارا هستند ؛ چنان كه مىفرمايد :
إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً
« 5 »
به راستى كه من جانشينى [ براى خود ] در روى زمين قرار مىدهم .
ولى به واسطهى تعلّق به عالم طبيعت ، از توجّه به اين منزلت باز ماندهاند . با اين
هامش
( 1 ) . سورهى مريم ، آيهى 33 .
( 2 ) . در كتاب « فروغ شهادت » بيانى مفصل نسبت به معناى سلام داريم ملاحظه شود .
( 3 ) . سورهى روم ، آيهى 30 .
( 4 ) . سورهى بقره ، آيهى 31 .
( 5 ) . سورهى بقره ، آيهى 30 .