از كنار ، شاهد بندگان و اعمال آنان نمىباشد . خداوند مىفرمايد :
- وَ اللَّهُ شَهِيدٌ عَلى ما تَعْمَلُونَ
« 1 »
و خداوند بر آن چه انجام مىدهيد آگاه و گواه است .
- ثُمَّ اللَّهُ شَهِيدٌ عَلى ما يَفْعَلُونَ
« 2 »
سپس خداوند بر آن چه انجام مىدهند ، آگاه و گواه است .
- أَ وَ لَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ
« 3 »
آيا براى [ حقّ بودن ] پروردگارت همين بس نيست كه او بر هر چيز گواه و آگاه [ يا :
مشهود ] است .
و در معناى جملهى « يا عالِمَ كُلِّ خَفِيَّةٍ ! . » ، علم او را به هر پنهانى و يا آن چه پنهان مىداريم ، از كنار تصوّر نخواهيم كرد . خداوند سبحان مىفرمايد :
- وَ هُوَ اللَّهُ فِي السَّماواتِ وَ فِي الْأَرْضِ يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وَ جَهْرَكُمْ
« 4 »
و اوست خداوند در آسمانها و در زمين ، كه نهان و آشكار شما را مىداند .
- مَرْضاتِي تُسِرُّونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَ أَنَا أَعْلَمُ بِما أَخْفَيْتُمْ وَ ما أَعْلَنْتُمْ
« 5 »
نهانى به آنها مهر مىورزيد ، و حال آن كه من به تمام آن چه پنهان يا آشكار كنيد ، آگاهى دارم .
- إِنَّ اللَّهَ لا يَخْفى عَلَيْهِ شَيْءٌ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ
« 6 »
بى گمان هيچ چيز نه در زمين و نه در آسمان ، بر خداوند پوشيده نيست .
- يَوْمَ هُمْ بارِزُونَ لا يَخْفى عَلَى اللَّهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ
« 7 »
آن روز كه آنان آشكاراند هيچ چيز از آنان بر خداوند پوشيده نيست .
و جملهى « يا كاشِفَ ما يَشآءُ مِنْ بَلِيَّةٍ ! . . . » بنابر احتمال ، اشاره به ابتلائاتى است كه
هامش
( 1 ) . سورهى آل عمران ، آيهى 98 .
( 2 ) . سورهى يونس ، آيهى 46 .
( 3 ) . سورهى فصلت ، آيهى 53 .
( 4 ) . سورهى انعام ، آيهى 3 .
( 5 ) . سورهى ممتحنه ، آيهى 1 .
( 6 ) . سورهى آل عمران ، آيهى 5 .
( 7 ) . سورهى غافر ، آيهى 16 .