لزوم توجّه توحيدى در معناى دعاها
در معناى جملههاى گذشته و ديگر جملههاى توحيدى ، بايد دقيقاً توجّه داشت كه خداوند در كنار از موجودات نيست ؛ بلكه محيط به همهى مخلوقات است و همه ظهور يافتهى اسامى و صفات اويند و اسمها و صفات او عينيّت با ذات دارد ، تا هيچ مشكلى در معناى جملههاى دعا پيش نيايد .
( 196 )
« يا مَنْ سَبَّحَتْ لَهُ الْحيتانُ فِى الْبُحُورِ ، وَ السِّباعُ فِى الْفَلَواتِ ! » « 1 »
اى خدايى كه ماهيان بزرگ در درياها ، و درندگان در بيابانها ، تو را به پاكى ياد مىكنند !
تسبيح تكوينى و غير تكوينى موجودات
موضوع تسبيح تكوينى و غيرتكوينى همهى موجودات از امورى است كه قرآن شريف در موارد متعدّد بدان اشاره بلكه تصريح نموده و مىفرمايد :
- سَبَّحَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
« 2 »
همهى آن چه در آسمانها و زمين است او را به پاكى ياد مىكنند .
- سَبَّحَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ
« 3 »
همهى آن چه در آسمانها و در زمين است تسبيح گوى خدايند .
- يُسَبِّحُ لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
« 4 »
همهى آن چه در آسمانها و زمين است تسبيح او را مىگويند ، و تنها او سرافراز و سنجيده كار مىباشد .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 128 .
( 2 ) . سورهى حديد ، آيهى 1 .
( 3 ) . سورهى حشر ، آيهى 1 .
( 4 ) . سورهى حشر ، آيهى 24 .