افطار هم به روزى پروردگار است و جملهى سوّم : « إِلى كَنَفِكَ آوَيْتُ » بر مىآيد كه اگر كسى بر اساس جملهى اوّل عمل نمايد ، در كنف خداوند قرار گرفته و به شهود حضرت حقّ سبحانه نايل خواهد گرديد ؛ چنان كه حديثِ « أَلصَّوْمُ لِى ، وَ أَنَا أُجْزى بِهِ . » « 1 » ؛ ( روزه براى من است ، و من خود جزا و پاداش آن هستم . ) به آن اشاره دارد . جملهى آينده نيز شاهد بر اين نكته است :
( 139 )
« وَ إِلَيْكَ أَنَبْتُ » « 2 »
و تنها به سوى تو [ با تمام وجود ] بازگشت نمودم .
انابه غير از توبه است ؛ زيرا توبه بازگشت از كردارهاى ناپسند است ، ولى انابه ، بازگشت با تمام وجود به حقّ سبحانه و تعالى كمالى است كه انبيا و اوليا - عليهمالسّلام - و پيروان برجستهى آنان بدان آراستهاند . خداوند سبحان در موارد متعدد مىفرمايد :
وَ إِذا مَسَّ الْإِنْسانَ ضُرٌّ دَعا رَبَّهُ مُنِيباً
« 3 »
و هر گاه رنجورى و حال بدى به انسان برسد ، در حالى كه [ با تمام وجود ] به سوى خدا بازگشت نموده ، پروردگارش را مىخواند .
- وَ يَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ أَنابَ
« 4 »
و هر كس را كه [ با تمام وجود ، به سوى او ] بازگشت نمايد ، به سوى خود رهنمون مىشود .
- وَ الَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَنْ يَعْبُدُوها وَ أَنابُوا إِلَى اللَّهِ لَهُمُ الْبُشْرى فَبَشِّرْ عِبادِ
. . .
أُولئِكَ الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ أُولئِكَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ
« 5 »
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعه ، ج 7 ، ص 292 ، حديث 15 .
( 2 ) . اقبال الاعمال ، ص 121 .
( 3 ) . سورهى زمر ، آيهى 8 .
( 4 ) . سورهى رعد ، آيهى 27 .
( 5 ) . سورهى زمر ، آيات 17 و 18 .