خداوندا ! و چنان توبهام را بپذير كه ديگر نافرمانىات نكنم ، و خير و عمل به آن و ترس [ از عظمت ] خود را در شب و روز همواره ، تا زمانى كه [ در اين جهان ] پايندهام داشتهاى ، الهامم كن [ و در دلم قرار بده ] ، اى پروردگار جهانيان !
رجوع حق به بنده ، زمينه ساز توبهى بنده به درگاه خدا
از اين فراز ، علاوه بر اين كه استفاده مىشود همهى امور بايد به عنايت حضرت حقّ تحقّق پيدا كند ، بر مىآيد چنان چه رجوع و عنايت و فضل حقّ سبحانه شامل بندگان نشود ، نمىتوانند از معصيت كناره گيرند : « تُبْ عَلَىَّ ، حتّى لا أَعْصِيَكَ » . قرآن كريم مىفرمايد :
- وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطانَ إِلَّا قَلِيلًا
« 1 »
و اگر فضل خدا و رحمتِ او بر شما نبود ، مسلّماً جز [ شمارِ ] اندكى ، از شيطان پيروى مىكرديد .
- وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ ، ما زَكى مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ
« 2 »
و اگر فضل و رحمت خداوند بر شما نبود ، هيچ يك از شما پاكيزه نمىگشت .
زيرا از خلقت خاكى بشرى ، جز شرّ نمىتواند صادر شود ؛ كه :
- « بَناهُمْ بِنْيَةً عَلَى الْجَهْلِ . » « 3 »
ساختار آنها [ مخلوقات ] را بر نادانى بنيان نهاد .
- « الشرُّ كامِنٌ في طَبيعَةِ كُلِّ أَحَدٍ ، فَإِنْ غَلَبَهُ صاحِبُهُ بَطَنَ ، وَ إِنْ لَمْ يَغْلِبْهُ ظَهَرَ . » « 4 » بدى در نهاد هر كس نهفته است ، اگر شخص بر آن چيره گردد ، پنهان مىشود ، و اگر
هامش
( 1 ) . سورهى نساء ، آيهى 83 .
( 2 ) . سورهى نور ، آيهى 21 .
( 3 ) . بحارالانوار ، ج 3 ، ص 15 ، حديث 2 .
( 4 ) . فهرست غرر و درر ، باب الشّرّ ، ص 173 .