مىكند . « ما الدليل على التوحيد ؟ » براى اثبات يكتا بودن خدا چه دليلى داريم ؟
امام صادق ( ع ) جواب مىدهد « اتصال التدبير و تمام الصنع » « 1 » اين فرمايش يعنى چه ؟ مثالى بزنم :
شما يك وقت كتابى را مىبينيد با يك نسق ، يك خط ، يك گفته ، يك قلم و از اين وضع پى مىبريد كه اين كتاب « يك » نويسنده دارد اما يك وقت كتابى را - مثل همين كتاب اثبات وجود خدا - باز مىكنيد وقتى مقاله اول را با دوم مقايسه مىكنيد مىبينيد دو فكر است ، دو نوع قلم است . نوشته دو نوشته است ، داراى دو نوع انشاء است ؛ از اينجا پى مىبريد كه اين كتاب مال دو نفر است ولو روى كتاب هم ننوشته باشد كه نويسندگانش متعدد است اما يك نگاه سطحى شما را متوجه مىكند كه اين كتاب « اثبات وجود خدا » مال چهل نفر است .
با دقت مختصرى در اين عالم مىبينيم كه داراى يك نظم است يك نسق است ، يك صنع است و به قول امام صادق ( ع ) اتصال التدبير است اين نظم اتصال دارد ، مىبينيم كه تمامش صنع است ، مىبينيم در اين جهان منظومه اول و دوم تا سيصد و ده منظومه كه كشف كردهاند همه با هم ارتباط دارد ، مىبينيم كه همه كهكشانها با هم ارتباط دارند ، مىبنيم كه در اين عالم قطع ارتباط هستى نيست ،
هامش
( 1 ) . بحارالانوار : 3 / 229 .