رمل ، هزج ، رجز ، كامل ، متقارب ، وافر ، متدارك .
هريك از اين بحور مشتمل بر هشت ركن ميباشند :
بحور مختلف الاركان عبارتند از :
1 - طويل : داراى چهار فعولن مفاعيلن مىباشد .
2 - مديد : به چهار فاعلاتن فاعلن تمام مىشود .
3 - بسيط : داراى چهار مرتبه مستفعلن فاعلن مىباشد .
4 - منسرح : واجد چهار مرتبه مستفعلن مفعولات مىباشد .
5 - مضارع : چهار مرتبه مفاعيلن فاعلاتن دارد .
6 - مقتضب : چهار مرتبه مفعولاتن مستفعلن دارد .
7 - مجتث : چهار مرتبه مستفعلن فاعلاتن دارد .
8 - سريع : دو مرتبه مستفعلن مستفعلن مفعولات دارد .
9 - خفيف : دو مرتبه فاعلاتن فاعلاتن مستفعلن فاعلاتن دارد .
10 - قريب : دو مرتبه مفاعيلن مفاعيلن فاعلات دارد .
11 - جديد : دو مرتبه فاعلاتن فاعلاتن مستفعلن دارد .
12 - مشاكل : دو مرتبه فاعلاتن فاعلاتن مفاعيلن مفاعيلن دارد .
13 - عريض : چهار مرتبه مفاعيلن فعولن دارد .
14 - عميق : چهار مرتبه فاعلن فاعلاتن دارد .
15 - حريم : دو مرتبه مفاعيلن مفاعيلن فاعلاتن دارد .
16 - كبير : دو مرتبه مفعولات مفعولات مستفعلن دارد .
17 - مذيل : دو مرتبه مستفعلن مستفعلن فاعلات دارد .
18 - قليب : دو مرتبه فاعلاتن فاعلاتن مفاعيلن دارد .
19 - حميد : دو مرتبه مفعولات مستفعلن مفعولات دارد .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 266
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٦٦