مصنّف از اينقسم ( قسمى كه رحف زائدش بيش از يك حرف است ) تنها صورتى را بيان نمود كه حروف زيادى در آخر احد اللّفظين آمده است و متعرض صور ديگر آن نشد .
سپس مصنّف گويد :
و اگر لفظ متجانسين در انواع حروف با هم مختلف بودند شرط است كه اختلاف به بيش از يك حرف صورت نگيرد .
شارح گويد :
و در غير اين صورت تشابه بين آن دو بعيد گشته و تجانس باقى نميماند مانند :
دو لفظ : نصر و نكل .
چنانچه ملاحظه مىكنيم ايندو تنها در حرف اوّل با هم تجانس داشته كه [ نون ] باشد و تخالفشان در دو حرف بعدى است لذا تشابه تجانسى با هم ندارند .
شرح فارسى :
توضيح
قوله : و التفت السّاق بالسّاق الخ : آيه ( 29 ) از سوره قيامت .
قوله : نكل : يعنى امتناع نمود .
متن
ثم الحرفان ان كانا متقاربين سمّى مضارعا و هو امّا فى الاوّل نحو :
بينى و بين كنى ليل دامس و طريق طامس .
او فى الوسط نحو قوله تعالى :
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 195
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٩٥