تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — صفحة 126

مساهمون:

ص١٢٦

اقسام خبر

خبر بر دو قسم است : 1 - خبر مشتق مانند : زيد قائم . 2 - خبر جامد نظير : الكلمة لفظ .

احكام مبتداء و خبر

براى مبتداء و خبر احكامى است كه ذيلا به آنها اشاره مىكنيم : الف : در چهار مورد خبر مبتداء اسمى خذف مىشود به اين شرح : اوّل : در جائى كه مبتداء قبل از واو به معناى « مع » باشد مانند : كلّ رجل و عمله . تقدير آن : « كل رجل و عمله مقرونان » مىباشد . دوّم : در موردى كه مبتداء مصدر يا مضاف بمصدر بوده و پس از آن حالى آمده كه براى خبر بودن صلاحيّت نداشته باشد . مثال مصدر مانند : ضربى زيدا قائما . تقدير آن : « ضربى زيدا حاصل اذا كان قائما » مىباشد . مثال مضاف بمصدر نظير : اكثر شربى السّويق ملتوتا . تقدير آن : « اكثر شربى السّويق حاصل اذا كان ملتوتا » مىباشد . سوّم : در موردى كه قبل از مبتداء لولاء امتناعيه باشد همچون : لولا على لهلك عمر . تقدير آن : « لولا على موجود لهلك عمر » مىباشد . چهارم : در جائى كه مبتداء صريح در قسم باشد نظير : لعمرك لا قوّمن . تقدير آن : « لعمرك قسمى لا قوّمن » مىباشد . ب : در چند مورد حذف مبتداء واجب است از جمله : 1 - در موردى كه خبر در اصل صفت بوده و سپس آن را از صفت بودن قطع كرده و