تخطي إلى المحتوى الرئيسي

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 235

مساهمون:

ص٢٣٥
داشته مضافا باينكه رسيدن به شئ بعد از طلب و فحص از آن لذّت بخش‌تر مىباشد . شارح گويد : بگفته مصنّف مراد از تفصيل آنست كه در بيش از وصف واحدى كه براى شئ واحد يا اشياء متعدد ثابت هستند نظر شود و به عبارت واضحتر اوصاف متعدّد و متكثّر موجود در امر واحد يا امرين و يا سه و بيش از آن را ملاحظه كرده يا وجود تمام را اعتبار نموده و يا عدمشان را در نظر گرفته و يا وجود بعضى و عدم برخى را لحاظ مىكنند فلذا مصنّف گفته است : تفصيل بر وجوه و انحاء متكثرى واقع مىشود ولى اعرف اين وجوه دوتاى آنها مىباشند : 1 - آنكه بعضى از اوصاف را اخذ و برخى را ترك نمائيم باينمعنا كه وجود بعضى و عدم برخى را اعتبار كنيم چنانچه در قول امرء القيس چنين آمده :
حملت ردينيّا كانّ سنانه * سنا لهب لم يتّصل بدخان
يعنى : نيزه منسوب به ردينيّه را برداشتم ، گويا سنان و آهن سر آن شعله زبانه كشيده آتشى بود كه دود نداشت . كلمه [ ردينيّه ] يعنى نيزه‌اى كه به ردينيّه منسوب است . شاهد در اينستكه شاعر در [ لهب ] و زبانه آتش كه شئ واحدى است شكل و رنگ و لمعان را اعتبار و اتّصال به دود را ترك و نفى نموده است پس برخى از اوصاف را لحاظ و بعضى را ترك كرده . 2 - آنكه جميع اوصاف را اعتبار و لحاظ نمائيم چنانچه در تشبيه
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 235 | سيد محمد جواد ذهنى تهرانى