را حذف كردند .
و كلمهء [ هوىّ ] بفتح هاء و كسر واو و تشديد ياء به معناى سقوط مىباشد .
شاهد در اينستكه وجه شبه در اين بيت همانطورى كه واضح و روشن است مركّب بوده و همچنين طرفين تشبيه نيز مركب هستند زيرا قصد شاعر اين نيست كه شب را به غبار و ستارگان را به شمشيرها تشبيه نموده تا در نتيجه تشبيهش از قبيل تشبيهى كه مشبّه و مشبّهبه در آن مفرد است باشد بلكه نظر وى تشبيه نمودن هيئت شمشيرهائى است كه از غلافها كشيده شده و به بالا رفته و پائين آمده و بان طرف و آنطرف رفت و آمد كرده و داراى اضطراب شديد بوده و بسرعت بجهات مختلف حركت نموده و داراى احوال متعدّد از قبيل كجى و راستى ، ارتفاع ، انخفاض ، تلاقى ، تداخل ، تصادم و تلاصق مىباشند و نيز مشبّهبه مفرد است زيرا عبارتست از كواكبى كه در حال فروريختن و تواقع و تداخل و استطاله اشكال مىباشند .
شرح فارسى
توضيح
قوله : هيّجه : يعنى پراكنده ساخت غبار را .
قوله : اثر بعض : يعنى بدنبال بعضى .
قوله : و الاصل تتهاوى حذفت احدى التائين : بين ارباب ادب اختلاف است كه تاء اوّل حذف شده يا دوّم برخى محذوف را تاء اوّل قرار داده و بعضى دوّمى را محذوف مىدانند .
قوله : و كذا الطّرفان : يعنى مشبّه ( شمشيرها ) و
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 134
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٣٤