شرح فارسى :
توضيح
قوله : كالاستبطاء : يعنى تأخّر جواب از سئوال و درخواست .
قوله : كم دعوتك : اين كلام را وقتى شما به مخاطب ميگوئيد كه وى را خوانده و دعوتش كردهايد ولى او جواب شما را به تأخير انداخته باشد پس در چنين موردى وقتى از كلمه [ كم ] استفاده نموديم موقعيّت و مقام قرينه مىشود براينكه [ كم ] در معناى استفهام به كار نرفته بلكه معناى استبطاء از آن اراده شده است .
قوله : مالى لا ارى الهدهد : آيه ( 20 ) از سوره نمل .
قوله : لانه كان لا يغيب عن سليمان : ضمير در [ لانّه ] به [ هدهد ] عود مىكند .
قوله : الّا باذنه : يعنى اذن سليمان عليه السلام .
قوله : فلما يبصره مكانه : ضمير فاعلى در [ يبصره ] بسليمان عليه السلام و ضمير مفعولى در آن و ضمير مجرورى در [ مكانه ] بهدهد برميگردد
قوله : تعجب من حال نفسه : ضمير فاعلى در [ تعجّب ] و ضمير مجرورى در [ نفسه ] به سليمان برمىگردند .
قوله : فى عدم ابصاره ايّاه : ضمير در [ ابصاره ] بسليمان و ضمير [ ايّاه ] به هدهد برمىگردد .
قوله : و لا يخفى انه لا معنى لاستفهام الخ : ضمير در [ انّه ] به معناى [ شأن ] است .
قوله : و قول صاحب الكشاف الخ : كلمه [ قول ] مبتداء بوده و خبرش [ يدلّ ] مىباشد .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 387
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٨٧