[ عنه ] استعمال گرديده .
قوله : احسنت انت الخ : شارح كلمه [ انت ] را بعد از [ احسنت ] اضافه كرده تا بدين وسيله بفهماند مقصود از [ تاء ] در [ احسنت ] تاء خطاب است نه تكلم .
قوله : و منه ما يبنى على صفته : ضمير در [ منه ] به استيناف راجع است .
قوله : تصلح لترتب الحديث عليه : ضمير در [ عليه ] به صفت راجع است و تذكير ضمير باعتبار آنست كه صفت به معناى وصف مىباشد .
قوله : و السئوال المقدر فيهما : ضمير در [ فيهما ] به دو قسم از استيناف اخير راجع است .
قوله : انّه علّة له : كلمه [ انّه ] بفتح همزه بوده و اينجمله فاعل است براى [ يسبق ] و ضمير در [ انه ] به علّت راجع بوده و ضمير در [ له ] به حكم برمىگردد .
قوله : و وجه التفصى عن ذلك : كلمه [ تفصى ] يعنى رها شدن و مشاراليه [ ذلك ] اشكالى است كه شارح ذكر نمود .
مؤلف گويد :
حاصل جوابيكه شارح در مطوّل آورده اينست كه :
شق اول را اختيار كرده و مىگوئيم سئوال در استينافى كه مبنى بر اسم بوده و يا بر صفت مىباشد هردو از سبب است منتهى جوابى كه عبارت است از جمله مستأنفه گاهى فقط سبب حكم در آن ذكر مىشود و زمانى هم سبب و هم سبب سبب را مىآورند .
پس اگر در آن فقط سبب ذكر شده باشد قسم اول يعنى ما بنى على
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 508
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٠٨