و مثل قول شاعر :
اقول له ارحل لا تقيمن عندنا * و الّا فكن فى السّرّ و الجهر مسلما
يعنى به او مىگويم : كوچ كن ، نزد ما درنگ مكن و در غير اين صورت در پنهان و علن مسلمان باشد .
مقصود شاعر و مرادش اظهار كمال كراهت از اقامه و توقّف آن شخص بوده كه اين معنا با جمله [ لا تقيمن عندنا ] بهتر اداء مىشود تا [ ارحل ] زيرا اين جمله هم دلالتش بر معناى مزبور بالمطابقه بوده و هم ادات تأكيد همراهش مىباشد بخلاف [ ارحل ] كه فاقد اين دو جهت است ، بنابراين مرتبه جمله [ لا تقيمن عندنا ] نسبت به [ ارحل ] همان مرتبهاى است كه [ حسنها ] در جمله [ اعجبنى الدّار حسنها ] نسبت به [ الدّار ] دارد زير عدم اقامه با ارتحال مغاير بوده و در آن داخل نيست مضافا به اينكه بينشان ملابست مىباشد .
شارح گويد :
مقصود از [ الثانى ] در عبارت مصنف مثالى استكه در آن جمله دوّم بعنوان بدل اشتمال تنزيل شده باشد همچون بيتى كه در متن ذكر گرديده چه آنكه مقصود از قول شاعر كه گفته [ ارحل ] اظهار كمال كراهت از درنگ و توقف مخاطب مىباشد و جمله [ لا تقيمن عندنا ] اينمعنا را بهتر مىرساند زيرا هم دلالتش بر آن بدلالت مطابقى بوده و هم با تأكيد مفيد آن مىباشد .
و مقصود از [ تأكيد ] تأكيدى است كه از [ نون ] در [ لا تقيمن ] استفاده مىشود .
و اينكه گفتيم بدلالت مطابقى دلالت بر مقصود دارد منظور دلالت