اقوال كاذب را نام نبرد جهتش آنست كه اخراج اقوال كاذب را سكّاكى نيز قبول دارد پس تذكّر آن لزومى نداشت .
سپس در تفسير [ لهذا ] مىگويد :
يعنى و بخاطر اينكه مانند قول جاهل به جهت اشتراط تأوّل در مجاز از آن خارج مىگردد الخ .
و در تفسير لم يحمل نحو قوله [ اشاب الخ ] على المجاز مينويسد :
يعنى حمل نشده است بر اينكه اسناد [ اشاب ] و [ افنى ] به [ كرّ الغداة ] و [ مرّ العشى ] مجاز مىباشد .
و بعد مىگويد :
ضمير در [ قائله ] به قائل اينقول يعنى [ اشاب الصّغير ] راجع است و ضمير در [ ظاهره ] به اسناد عود مىكند و جهت حمل نكردن اين اسناد بر مجاز آنست كه در صورت ندانستن يا ظن نداشتن باينكه قائل ظاهر آن را اراده نكرده چون [ تأوّل ] منتفى است مجاز نميباشد و وجه آن اينستكه محتمل است متكلّم به ظاهر آن معتقد بوده لاجرم از قبيل قول جاهل كه مىگويد :
انبت الرّبيع البقل بشود .
شرح فارسى :
توضيح
فائدة
قيد [ بتأوّل ] كه به معناى قرينه است و مصنف در تعريف مجاز عقلى آورد به منظور احتراز از كلام دهرى است كه بگويد [ انبت الرّبيع البقل ] و عقيدهاش اين است كه واقعا انبات فعل
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 274
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٧٤