و نيز حقيقت و ماهيّت تهديد عرفا زمانى حاصل مىشود كه با قرينه در لفظ مقارن باشد لذا قبحى كه از تأخير قرينه ناشى مىشود بخاطر اينست كه مطلوب حصول آن بوده درحالىكه لفظ محصّل و محقّق آن نيست نه اينكه جهت قبح صرف تأخير قرينه باشد .
تفصيل
قوله : قبح تأخير القرينة عن حال الخطاب مطلقا : مقصود از « مطلقا » جميع موارد است حتّى در عامّ نسبت به قبل از وقت حاجت و بعد از خطاب .
قوله : من الوجوه الثّلاثة : وجوه ثلاثه عبارت بودند از :
1 - اطلاق امر كه حقيقت در وجوب است و اراده تهديد از آن .
2 - گفتن اقتل و اراده « اضرب » از آن .
3 - گفتن حمار و اراده شخص بليد و كودن .
قوله : فانّه يقال عليه : ضمير در « فانّه » به معناى « شأن » بوده و ضمير در « عليه » به سيّد راجع است .
قوله : نعم هى فى غير محلّ النّزاع : ضمير « هى » به دلالت عرف راجع است .
قوله : فلا دلالة فيها : ضمير در « فيها » به وجوه ثلاثه راجع است .
قوله : و هى الانزجار : ضمير « هى » به حاجت راجع است .
قوله : من اقتران البيان به : ضمير « به » به وقت خطاب عود مىكند .
قوله : من تأخير القرينة حينئذ : يعنى حين حصول التّهديد يكون مقارنا للقرينة .
قوله : لا بمجرّد كونه تأخيرا : ضمير در « كونه » به تأخير راجع است .
متن :
و الوجه الثّانى ان فرض وقت الحاجة فيه متأخّرا عن وقت
تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — صفحة 1170
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١١٧٠