تفصيل
مرحوم مصنّف در اين عبارت به بيان دو امر پرداختهاند كه ذيلا شرح داده مىشوند :
امر اوّل فقه و تعريف آن
فقه از نظر معناى لغوى عبارت است از فهم و ادراك چنانچه فيّومى در مصباح المنير گويد :
الفقه : فهم الشّيء .
و در اصطلاح ارباب علم و دانشمندان علم دين آن را بعلمى اطلاق مىكنند كه متعلّقش داراى قيود و خصوصيّات ذيل باشد :
الف : متعلّق آن احكام باشد .
احكام جمع حكم بوده و مراد از آن انتساب امرى بامر ديگر باشد چنانچه گويند :
زيد قائم است و نماز واجب است و شراب حرام است كه اسناد قيام به زيد و واجب به نماز و حرام به شراب حكم مىباشد .
ب : احكام شرعى باشند .
مقصود از احكام شرعى انتساب آن دسته از محمولات بموضوعات است كه شأن شارع اين باشد كه آنها را بيان كند مانند وجوب نماز و حرمت شراب و جواز رباء مسلمان از غير مسلمان .
ج : احكام شرعى ، احكام فرعى باشند .
منظور از احكام فرعى آن دسته از احكامى است كه به ملاحظه مقام عمل مكلّفين جعل و تشريع شدهاند همچون امثلهاى كه گذشت .