نمىنمايند ، پس اينها هلاك شده و اهل دوزخ از بوى عالمى كه به علمش عمل نمىكند متأذى بوده و در رنج و عذاب مىباشند ، و فرمودند :
نادمترين و پشيمانترين افراد اهل جهنّم كسى است كه بندهاى را بسوى خدا دعوت كند و آن بنده قبول كرده و اطاعت حقتعالى را بنمايد پس خداوند متعال بنده مطيع را به بهشت برده ولى دعوتكننده را به واسطه اينكه علمش را ترك و به آن عمل نكرده بلكه از هواى نفس پيروى نموده و گرفتار آرزوهاى طولانى بوده به دوزخ ببرد .
امّا پيروى از هواى نفس پس انسان را از حقّ بازميدارد و درازى آرزو آخرت را از ياد مىبرد .
متن : عن محمّد بن يعقوب ، عن محمّد بن يحيى ، عن احمد بن محمّد بن محمّد بن سنان ، عن اسماعيل بن جابر عن ابى عبد اللّه عليه السّلام قال :
العلم مقرون الى العمل ، فمن علم عمل و من عمل علم و العلم يهتف بالعمل ، فان اجابه و الّا ارتحل عنه .
ترجمه : از محمّد بن يعقوب كلينى به سندى كه در متن مذكور است از مولانا ابى عبد اللّه عليه السّلام منقول است كه حضرت فرمودند :
علم با عمل مقرون و همدوش است ، پس كسى كه بداند بايد عمل كند و كسى كه عمل نمود حتما عالم است علم عمل را به آوازى نرم و آهسته مىخواند پس اگر اجابتش نمود مراد حاصل است و در غير اين صورت از آن زائل مىگردد .
متن : و عنه ، عن عدّة من اصحابنا ، عن احمد بن محمّد بن خالد ، عن علىّ بن محمّد القاساني عمّن ذكره عن عبد اللّه بن القاسم الجعفرى ، عن ابى عبد اللّه عليه السّلام قال :
انّ العالم اذا لم يعمل بعلمه زلّت موعظته عن القلوب كما يزلّ المطر عن
تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — صفحة 47
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٤٧