تفصيل آراء در مقدّمه واجب و رأى منسوب به مرحوم سيّد مرتضى
قبل از اينكه به شرح و توضيح عبارت مذكور بپردازيم مناسب بلكه لازم ديده شد كه مقدّمه كوتاهى در اينجا بياوريم و آن اينست كه :
واجب تقسيماتى دارد كه اكنون در مقام شرح همه آنها نبوده فقط بذكر يك تقسيم اكتفاء مىكنيم .
واجب بر دو قسم است :
واجب مطلق و واجب مشروط :
واجب مطلق : آنست كه وجوبش معلّق بر وجود مقدّمه نباشد نظير نماز كه طهارات سهگانه مقدّمه وجودى آن بوده ولى در لسان دليل معذلك وجوب نماز مقيّد به وجود هيچيك از آنها نمىباشد ازاينرو وجوب نماز مطلق و غير مقيّد مىباشد .
واجب معلّق : آنست كه وجوبش بر وجود مقدّمه معلّق باشد نظير حجّ كه مقدّمه وجودى آن استطاعت است و در لسان دليل وجوب آن بر استطاعت معلّق شده چنانچه در آيه شريفه مىفرمايد :
لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا .
پس از توجّه به اين مقدّمه نكته ديگرى قابل تذكّر بلكه لازم الذّكر بوده و آن اينست كه :
در واجب مطلق پس از تعلّق گرفتن امر به آن قطعا مقدّماتش نيز واجب مىگردند لذا پس از توجّه امر به نماز وضوء يا ديگر طهارات نيز لازم و واجب مىشوند .
ولى در واجب مشروط اينطور نبوده و از تعلّق امر بواجب مقدّماتش