پس از عصيان مأمور در لحظه اوّل مأمور به به حال خود باقى مىماند و مكلّف ملزم است كه در لحظه بعد به آوردن آن مبادرت كند زيرا بنا به عقيده ايشان مطلوب آمر دو چيز است :
1 - آوردن اصل فعل و ايجاد آن .
2 - ايجاد آن در ابتداء وقت .
بسى واضح و روشن است وقتى يكى از دو مطلوب مخالفت شد ديگرى بقوّت خود باقيست و وجهى براى سقوط آن وجود ندارد .
قوله : و التّحقيق فى ذلك : مشاراليه « ذلك » مسئله مورد بحث مىباشد .
قوله : الّتى استدلّوا بها : ضمير در « بها » به ادلّه راجع است .
قوله : ليس مفادها على تقدير تسليمها متّحدا : ضمير در « مفادها » و « تسليمها » به ادلّه راجع است .
قوله : بل منها : ضمير در « منها » به ادلّه راجع است .
قوله : الصّيغة بنفسها تقتضيه : ضمير در « بنفسها » به صيغه راجع بوده و ضمير مفعولى به فور راجع است .
قوله : و هو اكثرها : ضمير « هو » به ما يدلّ على ان الخ راجع است و ضمير در « اكثرها » به ادلّه عود مىنمايد .
قوله : ما لا يدلّ على ذلك : مشاراليه « ذلك » دلالت بر فور بنفسها مىباشد .
قوله : و انّما يدلّ على وجوب المبادرة الى امتثال الامر : يعنى مفاد آنها صرف وجوب امتثال بوده و دلالت بر فور مستند به دليل ديگر است پس گويا دو چيز مطلوب و خواسته آمر مىباشد .
قوله : و هو الآيات المأمور فيها : ضمير « هو » به ما لا يدلّ على ذلك راجع بوده و ضمير در « فيها » به آيات راجع است .
قوله : ليس له عن القول بسقوط الوجوب الخ : ضمير در « له » به من اعتمد
تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — صفحة 336
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٣٦