تقسيم براى لفظ باعتبار معنا
براى لفظ باعتبار معنا تقسيماتى است كه در ذيل تشريح مىشود :
لفظ بتقسيم اوّلى به ملاحظه معنائى كه دارد بر دو قسم است :
جزئى و كلّى .
جزئى : آنست كه معنايش را وقتى تصوّر كنند از شركت و شيوع بين افراد متعدّد و متكثّر ممنوع باشد مانند اعلام شخصيّه همچون علىّ عليه السّلام و مكّه معظّمه .
كلّى : آنست كه وقتى معنايش را تصوّر نموده و به ذهن خطور مىدهند از شركت و شيوع بين افراد متكثّر و متعدّد ابائى نداشته باشد نظير لفظ انسان و جبل .
تقسيمات لفظ كلّى
لفظ كلّى خود بر دو قسم است : متواطى و مشكّك .
متواطى :
آنست كه صدق معنا بر افراد بطور تساوى بوده و هيچيك از آنها بر ديگرى از اين نظر رجحان و تقدّمى نداشته باشد همچون لفظ انسان كه معنايش حيوان ناطق است و جمله افراد و مصاديقش در اين معنا با يكديگر تساوى داشته بدون آنكه بين آنها اولويّت يا تقدّم و تأخّرى باشد فلذا تمام افراد انسان اعمّ از عالم و جاهل ، پير و جوان ، صغير و كبير ، غنى و فقير ، وضيع و شريف همه در حيوان ناطق كه مفهوم و معناى انسان است با يكديگر مساوى مىباشند .
مشكّك :
آنست كه صدق معناى كلّى بر برخى با صدقش بر بعضى ديگر تفاوت داشته باشد .
و انواع تفاوت و تشكّك بسيار است همچون :
الف : تشكيك به واسطه علّيّت و معلوليّت مانند صدق موجود بر آتش و