ب : قضيّه مشكوكه و آن عبارتست از شكّ در اينكه وى به خواندن قرآن اشتغال دارد .
در صورتى مىتوان خواندن قرآن را استصحاب نمود كه موضوع در هر دو قضيّه باهم متّحد باشند چه آنكه در غير اين صورت اگر اشتغال به قرائت قرآن را استصحاب نكنيم به آن نقض يقين بشكّ نگفته بلكه رفع يد از يقين به يقين ديگر گويند چنانچه شكّ در اشتغال زيد به قرائت قرآن را شكّ در بقاء نتوان دانست بلكه شكّ در حدوث مىباشد ، بنابراين براى حفظ عنوان نقض يقين به شكّ و نيز شكّ در بقاء مىبايد موضوع دو قضيّه باهم متّحد باشند .
قوله : لا يذهب عليك : يعنى لا يخفى عليك .
قوله : انّه لا بدّ فى الاستصحاب : ضمير در « انّه » به معناى « شأن » مىباشد .
قوله : و لو على وفاقه : يعنى اگرچه اماره معتبره با استصحاب از نظر بيان حكم موافق باشد چه آنكه با وجود دليل و اماره نوبت به اجراء اصل نمىرسد .
قوله : انّه لا اشكال فى اعتبار بقاء الموضوع : ضمير در « انّه » به معناى « شأن » مىباشد .
قوله : ضرورة انّه بدونه : ضمير در « انّه » به معناى « شأن » بوده و در « بدونه » به اتّحاد برمىگردد .
قوله : بل فى الحدوث : يعنى بل الشّكّ من قبيل الشّكّ فى الحدوث ، زيرا وقتى بقاء موضوع محرز نبود حكم مشكوك غير از حكم متيقّن بوده ، لاجرم شكّ در حكم را نمىتوان شكّ در حكم متيقّن سابق دانست ، بلكه شكّ در حدوث حكم جديد مىباشد .
قوله : فاعتبار البقاء بهذا المعنى : مقصود از « هذا المعنى » اتّحاد قضيّه مشكوكه با قضيّه متيقّنه مىباشد .
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 1080
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٠٨٠