توهّم [ سبب كاشف از راى امام . . . ]
سبب كاشف از رأى امام عليه السّلام وقتى داراى اجزائى بود كه برخى از آنها به تنهائى و بدون انضمام باجزاء ديگر اثرى نداشته باشند همچون اقوالى كه اجمالا بلفظ اجماع نقل شده و بحسب فرض در كشف رأى امام عليه السّلام به تنهائى هيچ نقشى ندارد محال است ادلّه حجّيّت خبر شاملش گردد زيرا ادلّه مزبور شامل امرى مىشوند كه داراى اثرى بوده كه مصحّح تعبّد و مجوّز آن باشد .
جواب
در وجود اثر مجوّز تعبّد صرف همين مقدار از اثر ضمنى كافى است يعنى لازم نيست كه اثر مستقلّ و تامّ باشد بلكه اگر فرض كرديم با انضمام بامور ديگر واجد اثر شده بهطورى كه مجموع در كاشفيّت از رأى امام عليه السّلام سبب تامّ محسوب شوند بدون ترديد مشمول ادلّه اعتبار خبر واحد مىگردند .
قوله : فى تعيين حال السّائل : مثل اينكه ثقه خبر دهد كه راوى فلان خبر عادل و مورد اعتماد است يا مقصود از ابو بصير در سنه فلان خبر ليث مرادى است .
قوله : و خصوصيّة القضيّة الواقعة : مقصود مشخّصات و خصوصيّاتى است باعتبار آنها حكم مىشود كه مراد متكلّم فلان شىء مىباشد كه خبر ثقه در اوّل و بيان مشخّصات و خصوصيّات در اين مورد به تنهائى اثر كامل را نداشته بلكه جزء سبب محسوب مىشوند كه وقتى منضمّ شدند به باقى امور مجموعا مشمول ادلّه حجّيّت خبر واحد قرار مىگيرند .
متن : و ينبغى التّنبيه على امور :