مطلق بر سبيل تعدّد دالّ و مدلول است .
بلى اگر از لفظ مطلق معناى مقيّد و محدود اراده شود بهطورىكه دالّ و مدلول هر دو واحد باشند البتّه مجاز لازم مىآيد چه قرينه بر تقييد متّصل بوده و چه منفصل باشد چنانچه بنا بر مذاق مشهور و تفسيرى كه به ايشان منسوب است اگر مطلق را در مقيّد استعمال نمائيم اين استعمال مجازى مىباشد .
قوله : و النّكرة بالمعنى الثّانى : مقصود طبيعت مأخوذ با قيد وحدت است و مراد از اين طبيعت نه آنكه فرد و شخص باشد بلكه حصّه و كلّى مىباشد .
قوله : من دون ان يكون لهم فيه اصطلاح : ضمير در « فيه » به اطلاق مطلق بر اسم جنس و نكره راجع مىباشد .
قوله : على خلافها : يعنى على خلاف اللّغة .
قوله : ما اريد منه الجنس : مقصود اسم جنس مىباشد .
قوله : او الحصّة : مراد نكره مىباشد .
قوله : الّا انّ الكلام فى صدق النّسبة : يعنى معلوم نيست كه مشهور چنين فرموده باشند .
قوله : انّ المطلق بهذا المعنى : مقصود معنائى است كه مشهور فرمودهاند .
قوله : فانّ ما له من الخصوصيّة : يعنى مطلق بتفسير مشهور ، چه آنكه از نظر ايشان مطلق باعتبار به شرط شىء بودنش واجد خصوصيّت مىباشد .
قوله : ينافيه و يعانده : ضمائر منصوبى به مطلق راجع مىباشند .
قوله : و هذا بخلافه بالمعنيين : مشار اليه « هذا » اطلاق مطلق به معنائى كه مشهور براى آن نمودهاند بوده و ضمير در « بخلافه » به اطلاق مطلق عود كرده و مقصود از « معنيين » نكره به معناى دوّم و اسم جنس كه ماهيّت لا به شرط مقسمى است مىباشد .
قوله : فانّ كلّا منهما له قابل : ضمير در « منهما » به معنيين راجع بوده و ضمير در « له » به تقييد عود مىكند .
قوله : لعدم انثلامهما بسببه : ضمير در « انثلامهما » به معنيين عود كرده و
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 1973
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٩٧٣