ترجمه :
بيان ديگر براى دلالت جملات خبريّه بر وجوب
مرحوم مصنّف مىفرماين :
مضافا به بيان گذشته ، تقرير ديگر براى دلالت جملات خبريّه بر وجوب اينست كه :
در مورد بيان و مقام اظهار غرض مقدّمات حكمت مقتضى است كه جملات خبريّه مزبور را بر وجوب حمل نمائيم چه آنكه نكته سابق الذّكر كه در وجه آكد بودن دلالت جملات خبرى بر وجوب گفته شد اگر سبب ظهور آنها در وجوب نباشد لااقلّ موجب آن است كه از بين تمام محتملات ديگر خصوص وجوب تعيّن پيدا كند ، زيرا شدّت مناسبت اخبار بوقوع نسبت با وجوب باعث اين مىشود كه در مورد بيان غرض با عدم نصب قرينه خاصّه بر غير وجوب خصوص وجوب متعيّن الإرادة گردد .
تحرير و شرح
حاصل فرموده مصنّف ( ره ) در اين مقام آنست كه :
متكلّم حكيم همچون شارع وقتى در مقام بيان مراد و درصدد اظهار غرض خود باشد يعنى مطلوبش بعث و طلب بوده و در چنين مقامى خواسته خود را به صورت جمله خبريّه بياورد مقدّمات حكمت مقتضى است كه اين جملات را بر وجوب حمل نمائيم .
زيرا وقتى مخاطب مكلّف بوده و كلام در مورد تقيّه نباشد و از طرفى متكلّم هم بصدد بيان تمام مراد و كلّ غرض خويش بوده و قرينهاى هم بر جواز ترك و ترخيص مكلّف در آن نصب نكند اين امور مجموعا سبب آن مىشود كه كلامش را ظاهر در وجوب و طلب جدّى قرار دهد و بفرض كه چنين ظهورى بكلام نبخشد لااقلّ از بين تمام احتمالاتى كه در كلام داده