قوله : سوى ما هو مقدّمة تحقّقها : يعنى تحقّق اراده .
قوله : و هيجان الرّغبة اليه : ضمير در « اليه » به شىء راجع است .
قوله : و التّصديق لفائدته : ضمير در « فائدته » به شىء عود مىكند .
قوله : و هو الجزم بدفع ما يوجب : ضمير « هو » به تصديق راجع است .
قوله : توقفه عن طلبه لاجلها : ضمير در « توقفه » به طالب و در « طلبه » به شىء و در « لاجلها » به فائده راجع است .
قوله : هناك : يعنى در نفس .
قوله : صفة اخرى قائمة بها : يعنى قائم بنفس .
قوله : يكون هو الطّلب : ضمير « هو » به صفة اخرى راجع است .
قوله : المستتبع لتحريك العضلات : كلمه « مستتبع » يعنى به دنبالش واقع مىشوند .
قوله : ارادة فعله بالمباشرة : ضمير در « فعله » به شىء راجع است و اين عبارت ناظر است به موردى كه طالب خود شخصا بخواهد فعل را انجام دهد .
قوله : او المستتبع لامر عبيده به : ضمير در « عبيده » به طالب و در « به » به شىء راجع است و اين عبارت ناظر به صورتى بوده كه طالب نخواهد خود شخصا بر انجام فعل اقدام نمايد .
قوله : لا كذلك : يعنى لا بالمباشرة .
قوله : مسمّى بالطّلب : كلمه « مسمّى » خبر است براى « يكون » .
قوله : كما يعبّر به : ضمير در « به » به طلب راجع است .
قوله : و بها اخرى : ضمير در « بها » به اراده عائد است .
متن : و كذا الحال فى ساير الصّيغ الانشائيّة و الجمل الخبريّة ، فانّه لا يكون غير الصّفات المعروفة القائمة بالنّفس من التّرجّى و التّمنّى و العلم الى غير ذلك صفة اخرى كانت قائمة بالنّفس و قد دلّ اللّفظ عليها كما قيل :
انّ الكلام لفى الفؤاد و انّما * جعل اللّسان على الفؤاد دليلا