قوله : لا دليل على اعتبارها : ضمير مؤنّث به « اصالة عدم ملاحظة الخصوصيّة » عود مىكند .
قوله : اذا دار الامر بينهما : يعنى بين اشتراك معنوى و حقيقت و مجاز .
قوله : لاجل الغلبة : كلمه « لاجل » جارّ و مجرور ، متعلّق است به « ترجيح » .
قوله : على التّرجيح بها : ضمير در « بها » به غلبه عود مىكند .
متن : و امّا الاصل العملي فيختلف فى الموارد :
فاصالة البراءة فى مثل « اكرم كلّ عالم » يقتضى عدم وجوب اكرام ما انقضى عنه المبدا قبل الايجاب كما انّ قضيّة الاستصحاب وجوبه لو كان الايجاب قبل الانقضاء .
ترجمه :
كلام در اصل عملى در مسئله
و امّا اصل عملى در موارد مختلف و متغاير است :
مثلا در مثل « اكرم كلّ عالم » اصالة البراءة مقتضى آنست كه ذاتى كه مبدأ علم قبل از ايجاب از او منقضى شده واجب الاكرام نباشد چنانچه اگر ايجاب و امر بوجوب اكرام قبل از انقضاء مبدأ از ذات صادر شده باشد اقتضاى استصحاب وجوب اكرام آن مىباشد .
تحرير و شرح
در اين عبارات مرحوم مصنّف بموارد جريان اصل عملى در اين مسئله اشاره كرده و مىفرماين :
اصول عمليّه نسبت بموارد اين مسئله مختلف است :
مثلا اگر مولا به بندهاش گفت : اكرم كلّ عالم بر بنده لازم است كسانى را كه در وقت اكرام عالم هستند قطعا مورد اكرام قرار دهد امّا افرادى