تخطي إلى المحتوى الرئيسي

المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — صفحة 1180

مساهمون:

ص١١٨٠
است ، شاعر گفته :
كلا اخى و خليلى واجدى عضدا * فى النّائبات و المام الملمّات
يعنى : هردو يار و دوست من يافته‌اند كه در مصيبت‌ها و بروز سختيها من كمك و مددكار ايشان هستم . شاهد در « كلا » است كه به تثنيه با عطف يعنى « اخى و خليلى » اضافه شده و آن بر خلاف قياس است .

اىّ و حكم آن

مصنّف گويد : اىّ را به مفرد معرفه اضافه مكن . شارح گويد : بلكه آن را به تثنيه يا جمع اضافه كن اعمّ از آنكه اين دو نكره بوده يا معرفه باشند مانند : لنعلم اىّ الحزبين احصى . ( تا معلوم نمائيم كداميك از آن دو گروه مدّت درنگ در آن غار را بهتر احصا خواهند كرد ) . چنانچه ملاحظه مىشود كلمه « اى » در اين آيه شريفه به تثنيه معرف بالف و لام اضافه شده . و مانند : يعجبنى اى رجلين قائم . ( به عجب آوردند مرا كداميك از ايندو مرد كه ايستاده‌اند ) . در اين مثال « اى » به تثنيه نكره اضافه شده است . و نيز ميتوان آن را به مفرد نكره اضافه كرد مانند : فباى حديث بعده يؤمنون . ( بعد از تكذيب آيات به كدامين حديث ايمان مىآورند ) . در اين آيه شريفه كلمه « اىّ » به حديث كه مفرد نكره است اضافه شده . سپس مصنّف مىگويد : ولى اگر « اىّ » را تكرار نمائى پس به مفرد معرفه ميتوانى اضافه كنى . شارح گويد مانند قول شاعر :