تخطي إلى المحتوى الرئيسي

المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — صفحة 1448

مساهمون:

ص١٤٤٨
ديگر بين عاطف و معطوف اليه فاصله بيانداز . شارح گويد : مراد اينست كه : اگر بخواهيم به ضمير متّصل مرفوع اعمّ از آنكه بارز بوده يا مستتر باشد كلمه‌اى را عطف كنيم حكم اينست كه بين عاطف و معطوف اليه يا با ضمير منفصل بايد فاصله قرار دهيم همچون : كنتم انتم و آبائكم ( هستيد شما و پدران شما ) . شاهد در عطف « آبائكم » است به « ثمّ » كه بين آن و عاطف يعنى « او » ضمير منفصل يعنى « انتم » فاصله آورده شده . و مانند : اسكن انت و زوجك الجنّة ( تو و همسرت در بهشت سكنا گزينيد ) . شاهد در عطف « زوجك » است به ضمير مستتر در « اسكن » كه بين آن و عاطف يعنى « واو » ضمير منفصل يعنى « انت » فاصله شده است . و يا با فاصلى ديگر بين آنها لازمست فاصله آورد مانند : يدخلونها و من صلح ( داخل آن مىشوند و كسانى كه صالح هستند ) . شاهد در عطف « من » به ضمير فاعلى در « يدخلونها » است كه بين آن و عاطف يعنى « واو » ضمير مؤنّث « ها » فاصله شده است . و نظير : ما اشركنا و لا آبائنا ( شرك نياورديم ما و نه پدران ما ) . شاهد در عطف « آبائنا » است به ضمير « نا » در « اشركنا » و بين آن و عاطف كه « لا » باشد « واو » فاصله شده . مصنّف گويد : و در نظم بطور فراوان اين عطف بدون فاصله وارد مىشود ولى در عين حال ضعف آن را معتقد باش . شارح گويد : مقصود اينست كه اين عطف در نظم بدون فاصله فراوان ديده شده و در نثر قليلا وارد گرديده است . مثال نظم همچون قول جرير بن عطيّة بن خطفى :
و رجى الا خيطل من سفاهة رأيه * ما لم يكن و اب له لينالا