شارح ( ره ) مىفرماين :
دليل اين حكم فرموده حضرت نبوى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم است الولاء لحمة كلحمة النّصب ، يعنى ولاء وابستگى بوده همچون وابستگى در نسب همانطورى كه ذكور و اناث در ارث نسب با هم مشترك هستند پس در باب ولاء نيز بايد اين چنين باشد .
و در اين حكم فرقى نيست بين اينكه آزادكننده مملوك مرد بوده يا زن باشد .
سپس مرحوم شارح مىفرماين :
اينكه مرحوم مصنف اين قول را مشهورى قرار دادند مورد نظر و تأمّل است و به نظر درست نمىآيد .
و آنچه در كتاب شرح ارشاد به آن تصريح فرموده اين است كه حكم مذكور قول مرحوم مفيد بوده و محقّق عليه الرحمه نيز آن را نيكو شمرده است .
و در ايندو فرموده ديگر مصنف نيز تأمّل و اشكال است چه آنكه قول مزبور فرموده مفيد ( ره ) نبوده و محقق ( ره ) نيز آن را تحسين نكرده است .
و به نظر ما حق اينستكه رأى مذكور تنها قول مرحوم صدوق مىباشد .
و بهر تقدير بايد بگوئيم مشهور از فقهاء چنين نفرمودهاند .
قوله : لقوله صلّى اللّه عليه و آله و سلّم الولاء لحمة الخ : اين حديث را مرحوم صاحب وسائل در ج ( 16 ) ص ( 47 ) باينشرح نقل فرموده :
محمّد بن الحسن باسنادش ، از ابراهيم بن هاشم ، از نوفلى ، از سكونى ، از جعفر از پدر بزرگوارش عليه السلام قال : قال النبىّ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم : الولاء لحمة كلحمة النسب لاتباع و لا توهب .
قوله : سواء كان المعتق : كلمه [ معتق ] به صيغه اسم فاعل مىباشد
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 178
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٧٨