شرح فارسى :
مرحوم مصنّف مىفرماين :
2 - شرط است در امرى كه قسم بر آن واقع مىشود لفظ صريح به كار ببرند همچون : ادخال فرج در فرج يا لفظى كه به آن اختصاص دارد نام برده شود .
شارح ( ره ) مىفرماين :
مقصود از [ محلوف عليه ] جماع در قبل مىباشد چه آنكه متعلّق ايلاء ترك جماع آن هم جماع در قبل فقط مىباشد و همانطورى كه مرحوم مصنّف فرموده بايد از لفظ صريحى كه دلالت بر جماع داشته باشد نظير اينكه بگويند : و اللّه لا ادخل فرجى فى فرجك ( قسم به خدا فرج خود را در فرج تو داخل نخواهم نمود ) يا و اللّه لا اتغيّب حشفتى فى فرجك ( به خدا قسم حشفه و ختنهگاه خود را در فرج تو وارد نمىكنم ) استفاده كرده يا لفظى كه در لغت و عرف ايلاءكننده اختصاص به جماع دارد به كار ببرند اگر چه در لغات و عرف ديگران به معناى جماع نبوده يا اختصاص به آن نداشته باشد .
قوله : الدّال عليه : ضمير در [ عليه ] به جماع عود مىكند .
قوله : او تغيّب الحشفة فيه : ضمير در [ فيه ] بفرج راجعست .
قوله : المختصّة بذلك : مشاراليه [ ذلك ] جماع مىباشد .
قوله : و هى مشهورة : يعنى الفاظ مختصّ به جماع مشهور و معروف بوده و نيازى به نام بردن ندارند .
متن :
( و لو تلفظ بالجماع ، أو الوطء و أراد الإيلاء صح ) ، و إلا فلا ، لاحتمالهما إرادة غيره ، فإنهما وضعا لغة لغيره و إنما كني بهما عنه عدولا عما يستهجن إلى بعض لوازمه ثم اشتهر فيه عرفا
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 18
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٨