ضمير در [ ثبوته ] به حكم عود مىكند .
قوله : بل يبقى على الاصل : ضمير در [ يبقى ] به تحليل راجع بوده و منظور از [ اصل ] قاعده ابطال شرط فاسد مىباشد .
قوله : و على هذا لو دخل : مشار اليه [ هذا ] فاسد و مفسد بودن شرط است و ضمير فاعلى در [ دخل ] بزوج يا محلل له راجعست
قوله : مع علمه بالفساد : ضمير در [ علمه ] به دخولكننده راجع است .
قوله : كنظائره : يعنى مواردى كه شخص با علم بحرمت و فساد عقد با كنيز همبستر شود مثل مورديكه شخص كنيزى را به بيع فاسد بخرد و با علم بفساد با وى همبستر شود و مولودى از آن متولد شود كه در اينجا مشترى زانى بوده و فرزند رق و از آن مولاى كنيز يعنى بايع مىباشد .
قوله : نعم لو جهل الفساد كان حرّا : ضمير در [ جهل ] به دخولكننده راجع بوده و ضمير مستتر در [ كان ] به ولد عود مىكند .
قوله : و ان قلنا بصحته لزم بالشرط : ضمير در [ صحته ] به شرط و در [ لزم ] به عقد راجعست و كلمه [ باء ] در [ بالشرط ] به معناى [ مع ] مىباشد .
قوله : و لم يسقط بالاسقاط : ضمير در [ لم يسقط ] به شرط راجعست .
قوله : لانّ ذلك مقتضى الوفاء به : مشار اليه [ ذلك ] عدم سقوط بالاسقاط بوده و ضمير در [ به ] به شرط راجعست .
قوله : مع احتماله : يعنى مع احتمال سقوطه بالاسقاط .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 361
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٦١