مىكنند پس هركس كه مالك ايندو است ملزم بپرداخت آن مىباشد .
ولى وقتى شرط نمودند كه تمام آن يا مقدارى را عامل بپردازد در صورتى كه مقدار شرطشده مضبوط و معين بوده شرط صحيح و عامل ملتزم به آن مىباشد .
قوله : لانه موضوع على الارض : ضمير در [ لانه ] به خراج راجع است .
قوله : على مالكهما : يعنى مالك شجر و ارض .
قوله : او بعضه : يعنى بعض خراج .
قوله : فيصح : ضمير مستتر به شرط راجعست .
متن :
و تملك الفائدة بظهور الثمرة عملا بالشرط ، فإن العقد اقتضى أن يكون بينهما فمتى تحققت ملكت كذلك
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
س : به مجرد ظهور ميوه بر درخت حصعه مملوك متعاقدين مىشود و متوقف بر چيدن آن نيست .
شارح ( ره ) مىفرماين :
دليل اين حكم آنست كه طبق قرارداد و شرطى كه در عقد نمودند بايد به آن عمل كنند و چون در عقد چنين شرط نمودند كه مثلا ثلث ميوهها مال عامل و بقيه تعلق به مالك داشته باشد لاجرم پس از ظهور ثمره عقد مقتضى است ميوههاى ظاهرشده بين انسان به همين نسبت كه تعيين كردهاند واقع شده و مملوك ايشان شود .
قوله : ان يكون بينهما : يعنى بين مالك و عامل .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 361
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٦١