رجوع كرد در صورتى كه رجوعش بعد از آزاد شدن و قدرت پيدا نمودن بر پرداخت باشد وى مىتواند به مولى رجوع كرده و مالى را كه به مقرض داده از وى مطالبه كند زيرا فرض اين است كه مال در دست مولا تلف شده پس استقرار ضمان بعهدهن او است مگر در فرضى كه مولا مغرور او واقع شده باشد كه در اين صورت عبد خود ضامن بوده و حق رجوع بمولى را ندارد .
قوله : ما اقترضه المملوك : ضمير منصوبى در [ اقترضه ] به ماء موصوله راجعست .
قوله : به غير اذنه : يعنى اذن مولى .
قوله : او ما فى حكمه : ضمير در [ حكمه ] به اذن مولى راجع است و مقصود از [ ما فى حكم الاذن ] آن است كه قرض را براى يكى از ضروريات در تجارت گرفته كه شرعا مأذون است .
قوله : بين رجوعه على المولى : ضمير مجرورى در [ رجوعه ] به مقرض عود مىكند .
قوله : لترتب يده على ماله : ضمير در [ يده ] به مولى و در [ على ماله ] بمقرض عود مىكند .
قوله : اتباع العبد بعد العتق و اليسار : يعنى عبد را بعد از عتق و حصول يسار تعقيب نموده و از وى مطالبه كند .
قوله : لانّه كالغاصب : ضمير در [ لانه ] بعبد راجعست .
قوله : ايضا : يعنى همانطورى كه مولى [ كالغاصب ] بود
قوله : ان رجع على المولى : ضمير در [ رجع ] به مقرض عود مىكند .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 117
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١١٧