براى گاو دو نصاب است :
1 - در سى گاو لازمست يك گاو نر يك تا دو ساله يا ماده بين يك تا دو ساله داد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
در دادن هركدام از نر و ماده مخيّر است .
و سپس در وجه تسميه گاو يك ساله به [ تبيع ] مىفرمايد :
جهت آن ممكن است دو امر باشد :
الف : در اين سنّ شاخهاى حيوان به تبع از گوشهايش رشد مىكند .
ب : سنّ نامبرده مقتضى است كه حيوان بتبع از مادرش بچرا برود .
2 - در چهل گاو لازمست يك گاو ماده بين دو و سه سال بدهد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
در اين نصاب منحصرا بايد گاو ماده بدهد و اگر بجاى آن نر بدهد مجزى نيست و سپس مىفرمايد :
بعد از نصاب دوّم پيوسته اعداد را با سى و چهل ميسنجند به اين ترتيب :
اگر عدد تنها به سى قابل قسمت بود براى هر سىتا يك گاو يك تا دو ساله مىدهد نظير عدد 60 كه دو تبيع يا تبيعه لازمست .
و اگر عدد صرفا بچهل قابل قسمت بود براى هر چهلتا يك گاو دوتا سه ساله ميدهند مانند عدد 80 كه دو مسنّه بايد بدهد .
و اگر عدد با اجتماع ايندو سازش داشت نسبت به هركدام واجب مربوط به آن بايد اخراج شود مثل عدد 70 كه بابت سىتا يك تبيع و براى چهلتاى باقيمانده يك مسنّه بايد داد .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 40
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٤٠