چنانچه عدول از اداء به فائته نيز مجاز و بلا اشكال است نهايت اگر ترتيب بين اداء و قضاء را واجب دانستيم عدول واجب و در غير اين صورت مستحبّ مىباشد .
و نيز از فائته به حاضر مىتوان عدول كرد در وقتى كه مشغول به خواندن فائته شود و سپس متذكّر شود كه ذمّهاش به آن مشغول نميباشد .
و از قضاء و اداء نيز مىتوان در موارد خاصّى به نماز نافله عدول كرد از جمله دو موردى است كه مرحوم فاضل تونى آن را در حاشيه نقل نموده :
الف : در نماز جمله كه خواندن سوره جمله و منافقين مستحبّ است نسيانا اين دو را ترك كرد كه در اينجا بعد از تذكّر مىتواند نماز را به نيّت نافله تمام كرده بعد فريضه جمعه را استيناف كند .
ب : در اثناء نماز واجب جماعت منعقد شد و نمازگذار خوف اين داشت كه اگر نمازش را بپايان برساند جماعت از وى فوت شود لذا جايز است نماز واجب را به نافله عدول داده و سپس آن را قطع كند و به جماعت حاضر شود .
شارح ( ره ) بعد از اينكه مىفرمايد : و از نافله به نافله نيز فقط مىتوان عدول كردد نه بفريضه چنين مىنويسد :
و مجموع صور عدول شانزده صورت استكه از حاصل ضرب صور اربعه معدول عنه در چهار صورت معدول اليه بدست ميآيد و شرح اين شانزده صورت در جدول زير ترسيم شده است :
شكل در صفحه مقابل
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 329
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٢٩