كلام لغوى :
تكلّم و سخن گفتن را گويند چه كم بوده و چه زياد باشد .
از كلام مرحوم شارح در مقاصد العليّه ص 168 استفاده مىشود كه در كلام لغوى وضع معتبر است زيرا فرموده :
و مقتضاه ( كلام ) حينئذ عدم البطلان بما يخرج من الحرفين بسبب التّنحنح و النفخ و نحوهما و مثله الحرف بعده مدّة اذا لم يكن دالّا على شئ بالوضع لانّه لا يعد كلاما انتهى .
كلام اصطلاحى :
جملهاى است كه متضمّن دو كلمهاى بوده كه بين آنها اسناد تام باشد كلام عرفى :
مطلق سخن را گويند چه موضوع باشد و چه نباشد ، كلام اصطلاحى بايد يا نباشد .
البتّه لازم است كه از دو حرف يا بيشتر مركّب شده باشد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
كلام طبق آنچه مرحوم مصنّف اختيار فرموده و نيز جماعتى ديگر به آن قائل شدهاند آنست كه مركّب از دو حرف يا بيشتر بوده اگرچه از نظر لغت و اصطلاح به آن كلام نگويند ( مقصود قسم سوّم است ) .
سپس مىفرماين :
و در حكم آن است حرف واحدى كه داراى معناى كامل باشد نظير فعل امر از افعال لفيف مفروق همچون [ ق ] به معناى [ حفظ كن ] كه امر است از [ الوقايه ] و [ ع ] به معناى
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 272
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٧٢